Zorg aan onverzekerbare vreemdelingen

Financieel vangnet voor zorgverleners

De overheid heeft voorzien in een regeling die een financieel vangnet biedt voor zorgverleners die medisch noodzakelijke zorg hebben geleverd aan personen die op grond van hun verblijfsstatus niet verzekerd kunnen zijn voor zorg uit de AWBZ of Zvw. Bovendien zijn deze personen niet in staat zelf rechtstreeks of via een betalingsregeling de rekening te betalen.

Vreemdelingen voor wie de regeling geldt

Voor een vergoeding van oninbare kosten kunnen zorgverleners bij het CVZ terecht als zij medisch noodzakelijke zorg hebben verleend aan de volgende personen:

• illegaal verblijvende vreemdelingen;
• vreemdelingen die een aanvraag voor een verblijfsvergunning hebben ingediend; en
• vreemdelingen die bezwaar of beroep hebben ingesteld tegen een afwijzende beslissing op een aanvraag voor een reguliere verblijfsvergunning.

De regeling is niet van toepassing op:

• Nederlanders;
• inwoners van Aruba, Curaçao en St. Maarten;
• EU-onderdanen;
• inwoners van IJsland, Noorwegen, Liechtenstein en Zwitserland.

Alleen zorgverleners kunnen aanspraak maken op een vergoeding

Alleen zorgverleners die inkomensschade lijden door oninbare kosten kunnen een beroep doen op de financieringsregeling. Patiënten blijven altijd zelf verantwoordelijk voor de betaling van de rekening.

Medisch noodzakelijke zorg

Er geldt alleen een vergoeding van oninbare kosten als zorgverleners medisch noodzakelijke zorg hebben verleend. Hierbij bestaat onderscheid tussen direct toegankelijke zorg en niet-direct toegankelijke zorg.

• Direct toegankelijke zorg: zorg die zonder recept, verwijzing of indicatie toegankelijk is en vaak direct moet worden verleend. Hieronder vallen huisartsen, kraamhulp, verloskundigen, tandartsen en acute ziekenhuiszorg.
• Niet-direct toegankelijke zorg; zorg die toegankelijk is na recept, verwijzing of indicatiestelling. Het gaat hier om zorg verleend door apotheken, ziekenhuizen, GGZ-instellingen, verpleeghuizen en ambulancediensten.

Vergoeding van oninbare kosten

Als een zorgverlener in aanmerking wil komen voor een (gedeeltelijke) vergoeding van oninbare kosten, dan moet de aanvraag voldoen aan een aantal voorwaarden. De maximale vergoeding is afhankelijk van de soort zorg die is verleend.

Voorwaarden vergoeding van oninbare kosten

Voor een vergoeding van oninbare kosten gelden de volgende voorwaarden:

• er is sprake van een (gedeeltelijk) onbetaalde rekening, de kosten kunnen niet door of namens de patiënt worden betaald;
• de patiënt is onverzekerd én onverzekerbaar: de patiënt is een onverzekerbare vreemdeling en kan geen zorgverzekering afsluiten;
• het gaat om medisch noodzakelijke zorg: de zorgaanbieder bepaalt of de verleende zorg medisch noodzakelijk was, gezien de aard van de prestatie en de verwachte duur van het verblijf;
• de zorg is onderdeel van het zorgpakket Zvw of de AWBZ.

Declaratie van oninbare kosten door zorgverlener

Als de patiënt en de verleende zorg voldoen aan de voorwaarden, dan kunnen zorgverleners de oninbare kosten (gedeeltelijk) declareren. Afhankelijk van de soort zorg die is verleend, geldt een andere procedure.

Oninbare kosten direct toegankelijke zorg declareren

Ziekenhuizen en overige zorgaanbieders kunnen de oninbare kosten van direct toegankelijke zorg aan onverzekerbare vreemdelingen rechtstreeks declareren bij het CVZ. Zij moeten hiervoor gebruik maken van het declaratieformulier zorgverleners.

Oninbare kosten niet-direct toegankelijke zorg declareren

Bij niet-direct toegankelijke zorg kunnen alleen zorgaanbieders die het CVZ hiervoor heeft gecontracteerd, aanspraak maken op een tegemoetkoming in de kosten.
Bij iedere declaratie moet de zorgverlener een ondertekend protocolformulier tot 31 december van het volgende jaar bewaren. Het CVZ kan het protocolformulier tussentijds opvragen voor controle.

Specifieke informatie voor zorgaanbieders

Huisartsen

Alle huisartsen kunnen een tegemoetkoming krijgen van 80% van de oninbare kosten van medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerbare vreemdelingen. Voor een consult mag de huisarts het passantentarief hanteren (voor niet ingeschreven patiënten). De vergoeding voor oninbare kosten voor zorg bij zwangerschap en bevalling bedraagt 100%.

Apothekers

Het CVZ streeft naar één gecontracteerde apotheek per gemeente die een tegemoetkoming kan krijgen in de oninbare kosten van medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerbare vreemdelingen. De hoogte van de tegemoetkoming is contractueel vastgelegd. Bij waarneming (nacht, avond, weekend) kan een niet-gecontracteerde apotheker de oninbare rekeningen indienen bij de gecontracteerde apotheker. Deze kan de kosten bij het CVZ declareren.

Verloskundigen en kraamhulpen

Alle verloskundigen en kraamhulpen kunnen een vergoeding krijgen van 100% van de oninbare kosten van medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerbare vreemdelingen.

Tandartsen

Alle tandartsen kunnen een tegemoetkoming krijgen van 80% van de oninbare kosten van:

• tandartszorg conform het basiszorgpakket, verleend aan een patiënt jonger dan 18 jaar; en
• volledig uitneembare prothetische voorzieningen 
• bijzondere tandheelkunde.

Ziekenhuizen

Het CVZ heeft landelijk een aantal ziekenhuizen gecontracteerd waar onverzekerbare vreemdelingen terecht kunnen voor zowel direct als niet-direct toegankelijke zorg. De kosten van direct toegankelijke zorg kunnen door elk ziekenhuis bij het CVZ worden gedeclareerd als verwijzing of overplaatsing naar een ander, gecontracteerd ziekenhuis onverantwoord is.

Declaratie ziekenhuisrekening

Na afloop van een behandeling stelt het ziekenhuis de rekening op met één prijs voor de hele behandeling: de DBC. Ziekenhuizen kunnen alleen oninbare kosten bij het CVZ declareren voor DBC's die ná 1 januari 2009 zijn geopend.
Als een DBC vóór 1 januari 2009 is geopend, komen de kosten daarvan nog ten laste van de NZa-beleidsregel 'Afschrijving kosten dubieuze debiteuren'. In dat geval kan een onverzekerbare vreemdeling ook in een niet-gecontracteerd ziekenhuis blijven.

AWBZ- en GGZ-instellingen

Het CVZ contracteert alleen AWBZ- en GGZ-instellingen waar feitelijk onverzekerbare vreemdelingen verblijven. Instellingen die zorg gaan verlenen, kunnen contact opnemen met het CVZ.
Gecontracteerde AWBZ- en GGZ-instellingen dienen hun declaraties rechtstreeks in bij het CVZ.