Behandeling

Onderscheid behandeling en begeleiding

Van behandeling is sprake als er verbeterdoelen zijn geformuleerd, die op een gestructureerde en programmatische manier worden nagestreefd, en waarvoor specifieke deskundigheid is vereist. De behandeling is niet alleen op herstel gericht, maar kan ook gericht zijn op voorkomen van verergering, waaronder begrepen het leren omgaan met (de gevolgen van) een aandoening, voorzover de interventie gestructureerd is, programmatisch is, en zich richt op een specifiek behandeldoel.

De functie begeleiding omvat het oefenen en inslijpen van de in de behandeling aangeleerde vaardigheden en gedrag door het (herhaald) toepassen in de praktijk. Bij begeleiding gaat het om het bevorderen, behouden of compenseren van de zelfredzaamheid. Voor (de begeleiding bij) dit oefenen is geen specifieke vaardigheid vereist

Vormen van behandeling

Consultatie

Een huisarts of een medisch specialist kan een AWBZ-behandelaar raadplegen voor bijvoorbeeld advies over zijn behandeling of om een zorgplan op te stellen. Dat consult is AWBZ-behandeling en het gaat om een beperkt aantal contacten. De behandelaar is dan incidenteel betrokken en de huisarts of specialist blijft medisch verantwoordelijk.

Medebehandeling

Als een verzekerde met complexe, specifieke problematiek thuis verblijft, kan de AWBZ-behandelaar de zorg die is gericht op het AWBZ-probleem, overnemen. Dat is medebehandeling en maakt onderdeel uit van de AWBZ. De huisarts (Zvw) blijft medisch eindverantwoordelijk.

Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden of gedrag

Kortdurende hersteltrajecten na een ziekenhuisopname zijn AWBZ-zorg. Er is dan meestal sprake van twee of meer aandoeningen tegelijk (comorbiditeit) en een beperkte belastbaarheid. Hierdoor is een traject in een revalidatiecentrum geen optie. Specifieke deskundigheid van AWBZ-behandelaars is dan nodig. Het kan ook gaan om het aanleren van vaardigheden of gedrag van de verzorger(s) van de verzekerde. Wel is de indicatie gesteld op naam van de verzekerde.

Functionele diagnostiek

Het stellen van een medische diagnose (klinische basisdiagnostiek) is geen AWBZ-zorg. De functionele diagnostiek is dat wel. Zij onderzoekt het feitelijke beperkingenniveau van de verzekerde en de mogelijkheden om te behandelen. Functionele diagnostiek is vooral gericht op het verbeteren van het functioneren, het voorkomen van verergering en het zo lang mogelijk handhaven van zelfstandigheid. Deze nadere functionele diagnostiek kan zowel monodisciplinaire als multidisciplinaire zorg zijn, specifiek gericht op de AWBZ-grondslag.

Continue, Systematische, Langdurige en Multidisciplinaire (CSLM-)zorg

Als er sprake van complexe (multi-)problematiek waarbij de specifieke kennis en deskundigheid van bijvoorbeeld een verpleeghuisarts, gedragswetenschapper of een arts verstandelijk gehandicapten nodig is, is dat AWBZ-behandeling.
Het doel is meestal niet herstel, maar het voorkomen van gevolgen en complicaties of het ontstaan van een gerelateerde stoornis. De problematiek is zo complex dat langdurige coördinatie en supervisie van een multidisciplinair team noodzakelijk is. Er is voortdurend afstemming nodig over wat de verschillende disciplines doen, Behandeling door één soort behandelaar (bijvoorbeeld lymfedrainage of monodisciplinaire fysiotherapie) is in principe geen AWBZ-zorg.

• Behandeling als regie nodig is bij complexe problematiek (pdf, 48kb)
• Voor multidisciplinaire aanpak van complexe problematiek is behandeling geïndiceerd (pdf, 50kb)
• Manuele lymfedrainage is geen behandeling in de zin van de AWBZ (pdf, 49kb)
• Enkelvoudige behandeling of begeleiding bij dyslexie is geen AWBZ-zorg (pdf, 49kb)
• Onderscheid functie behandeling in de AWBZ en zorg in tweede compartiment; behandeling in de AWBZ is specifiek en complex van aard en vereist een multidisciplinaire aanpak (pdf, 51kb)

Behandeling kan op verschillende manieren worden ingezet

1. Individueel of in groepsverband

Behandeling in groepsverband kan aangewezen zijn omdat de verzekerde vanwege de aard, omvang en duur van zijn beperkingen niet in staat is om tot een vorm van dagstructurering te komen, ook niet door onderwijs of arbeid. Deze behandeling (in dagdelen) wordt aangeduid met de term ‘BH-groep’. BH-groep is een integraal pakket, dat alle persoonlijke verzorging, verpleging, begeleiding en individuele behandeling (BH-ind) omvat, die tijdens de BH-groep moet worden gegeven.
Maaltijden op gebruikelijke tijdstippen maken onderdeel uit van BH-groep. Er mag hiervoor geen bijdrage van de verzekerde worden gevraagd.

• Dagbehandeling individueel aanvullend op dagbehandeling in groepsverband (pdf, 126kb)

2. Begeleiding bij vervoer naar behandeling in geval van verblijf

Als een instelling op basis van zijn toelating naast verblijf ook behandeling moet leveren, mag de instelling de behandeling elders inkopen ten laste van haar eigen budget. De instelling moet daarbij ook verantwoord vervoer naar die behandeling bieden. Dat houdt ook in dat de instelling zonodig voor begeleiding bij het vervoer zorgt.

• Gecombineerd aanbod van functies door verpleeghuis op grond van beleidsregels van CTG-ZAio (pdf, 49kb)
• Ondersteunende begeleiding bij vervoer naar dagopvang valt onder verantwoordelijkheid van intramurale instelling waar verzekerde verblijft (pdf, 88kb)

3. Begeleiding bij vervoer van thuiswonende verzekerde naar behandeling in groepsverband

Een instelling die behandeling in groepsverband levert dient verantwoord vervoer te bieden aan de verzekerden die een indicatie hebben gekregen voor vervoer. Als de aard van de problemen van de te vervoeren doelgroep naar en van behandeling in groepsverband het nodig maakt dat er een begeleider bij is, is dat de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder. Alleen als er sprake is van specifieke individuele problematiek waardoor te voorzien is dat een hulpverlener actief moet ingrijpen tijdens het vervoer, kan aanvullende AWBZ-zorg worden geïndiceerd.

• Vervoer en begeleiding daarbij van kinderen bij activerende begeleiding dag is geen zorgplicht ouders maar medische noodzaak; zorgaanbieder regelt adequaat vervoer (pdf, 49kb)