Verblijf (AWBZ)

Onderscheid verblijf en kortdurend verblijf (logeren)

Er wordt onderscheid gemaakt tussen verblijf en kortdurend verblijf.

Er is sprake van verblijf als de verzekerde meer dan drie etmalen per week op verblijf is aangewezen.

Kortdurend verblijf is logeren in een instelling gedurende maximaal drie etmalen per week om degene die de gebruikelijke zorg of de mantelzorg levert, te ontlasten. De verzekerde moet aangewezen zijn op permanent toezicht. Bij kortdurend verblijf is er geen sprake van behandeling tijdens dat verblijf.

Bij kortdurend verblijf wordt geïndiceerd in functies en klassen, bij (langdurig) verblijf in ZZP’s.

• Zware beperkingen op het gebied van de sociale redzaamheid zijn geen voorwaarde voor kortdurend verblijf (pdf, 118kb)
• Permanent toezicht en kortdurend verblijf (pdf, 120kb)

Beschermende woonomgeving

Een beschermende woonomgeving is er voor mensen die door hun beperkingen niet in staat zijn zelfstandig te leven en een mogelijk gevaar voor zichzelf of anderen vormen. Het gaat om verzekerden die:

• niet zelfstandig kunnen wonen door onvoldoende zelfredzaamheid;
• dusdanig gedrag vertonen dat het noodzakelijk is direct in te kunnen grijpen;
• zich gemakkelijk laten misbruiken, verleiden, intimideren of manipuleren.

De bescherming richt zich primair op de verzekerde zelf, niet op zijn omgeving of de maatschappij.

Als de verzekerde gevaar oplevert voor zichzelf of anderen kan gedwongen opname aan de orde zijn, zoals geregeld in de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen.

Therapeutisch leefklimaat

Een therapeutisch leefklimaat houdt in dat er therapie- en zorgfuncties aanwezig zijn die passen bij iemands beperkingen. Dat kunnen bijvoorbeeld oefenruimten, behandelruimten, snoezelruimten of specifieke badruimten zijn. Of er is woon- en leefklimaat noodzakelijk met bijvoorbeeld een specifiek dagritme, specifieke omgangsvormen, een specifieke sociale omgeving of een structurerende omgeving.

Permanent toezicht

De aard en intensiteit van het permanente toezicht hangt af van de doelgroep en de ernst van de problematiek. Het kan variëren van min of meer passief toezicht, bijvoorbeeld via alarmering, tot continu actief toezicht om direct te kunnen ingrijpen. Bij actief toezicht volstaat meestal toezicht in groepsverband.

In de somatische zorg kan permanent toezicht bijvoorbeeld nodig zijn om direct in te grijpen bij valgevaar of bij complicaties van een ziekte. Het kan ook nodig zijn omdat op ongeregelde en/of frequente tijden zorg verleend moet worden en de verzekerde zelf niet in staat is om hulp in te roepen.

Permanent toezicht kan ook nodig zijn om direct in te kunnen grijpen bij gedragsproblemen. Dit ingrijpen kan therapeutisch zijn (gericht op verbetering van de gedragsstoornis of aanleren van ander gedrag) of preventief (ter voorkoming van escalatie en gevaar).

Toezicht (begeleiding) tijdens het verblijf is geen zelfstandige aanspraak. Noodzakelijke interventies (onder meer: helpen bij ADL, gedragscorrectie) zijn géén onderdeel van het verblijf.

• Meer dan 9 dagdelen ondersteunende begeleiding in verband met toezicht, structuur en begeleiding hangt mede af van hoe andere functies en de specifieke verblijfssetting structuur kunnen bieden (pdf, 51kb)

Dakloosheid en verblijf

Dakloosheid op zich leidt niet tot een aanspraak op AWBZ-verblijf. Er moet sprake zijn van een grondslag op basis waarvan een indicatie voor AWBZ-zorg mogelijk is en de beperkingen van een verzekerde moeten zodanig zijn dat hij aan de criteria voor AWBZ-verblijf voldoet. Dit is hetzelfde wanneer een verzekerde die niet dakloos is aanspraak wil maken op AWBZ-verblijf.

• Indicatie voor verblijf voor dakloze verzekerden (pdf, 108kb)

Bouwkundige voorzieningen

In de praktijk komt verblijf voor in uiteenlopende vormen. Het kan gaan om:

• een relatief zelfstandige woonvorm in de wijk;
• een appartement op een instellingsterrein;
• groepswonen in de wijk of op het instellingsterrein, of
• wonen in een instelling, al dan niet met een eigen kamer.

De eisen waaraan de huisvesting moet voldoen, hangen samen met het doel van het verblijf. De bouwkundige voorzieningen kunnen bovendien variëren als gevolg van nieuwe inzichten in de zorgverlening.
In veel gevallen volstaan reguliere, geclusterde woningen, bijvoorbeeld als het gaat om directe beschikbaarheid van zorg en toezicht op afstand. Technische voorzieningen voor alarmering en zorgoproepen en een goede zorgorganisatie zijn dan belangrijker dan bouwkundige kenmerken.

De Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) onderscheidt groot- en kleinschalige woonvoorzieningen, en vervolgens licht, zwaar en beveiligd verblijf.